Europa moet versneld inzetten op preventie en beweging

20-12-2025

Op 4 december 2025 organiseerde EuropeActive voor de tweede keer de Exercise for Health Summit in het Europees Parlement in Brussel. Onder gastheerschap van Europarlementariër Nina Carberry kwamen circa honderd deelnemers samen, waaronder EU-beleidsmakers, gezondheidsdeskundigen, onderzoekers en vertegenwoordigers uit de fitness- en beweegsector. Centraal stond één duidelijke boodschap: Europa moet structureel verschuiven van zorg en behandeling naar preventie, met fysieke activiteit als cruciale pijler.

De urgentie is groot. Lichamelijke inactiviteit en niet-overdraagbare aandoeningen (NCD’s) zoals hart- en vaatziekten, diabetes, kanker en mentale gezondheidsproblemen zetten de Europese zorgsystemen en economieën steeds verder onder druk. Tijdens de Summit werd herhaaldelijk benadrukt dat fysieke activiteit niet langer als ‘extra’ mag worden gezien, maar als een essentieel onderdeel van nationaal én Europees gezondheidsbeleid.

In haar openingstoespraak benadrukte Nina Carberry het belang van preventie en vroege interventie, betere toegankelijkheid en nauwere samenwerking tussen beleidsmakers, zorgverleners en de beweegsector. Zij onderstreepte dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de fysieke én mentale gezondheidsvoordelen van bewegen inmiddels onmiskenbaar is.

Europees Commissaris Glenn Micallef (Intergenerationele Rechtvaardigheid, Jeugd, Cultuur en Sport) sprak zelfs van een “noodsituatie”. Volgens hem beweegt ongeveer de helft van alle Europeanen onvoldoende, met verstrekkende gevolgen voor zowel fysieke als mentale gezondheid. “Sport en bewegen behoren tot de meest effectieve en efficiënte ‘medicijnen’ die we hebben,” stelde hij. Preventie krijgt daarom een centrale plaats in het aankomende EU-actieplan voor cardiovasculaire gezondheid en in de herziening van de Europese aanbevelingen voor gezondheid bevorderende lichamelijke activiteit (HEPA).

Ook vanuit volksgezondheidsperspectief klonk een duidelijke waarschuwing. OECD-onderzoeker Sabine Vuik presenteerde prognoses waaruit blijkt dat onvoldoende beweging kan leiden tot maar liefst 12 miljoen extra NCD-gevallen in 2050. De economische impact hiervan is enorm, wat preventieve investeringen niet alleen wenselijk maar noodzakelijk maakt.

Verschillende sprekers benadrukten het belang van betere samenwerking tussen zorg en beweging. Dr. Harris Lygidakis (WONCA) liet zien dat regelmatige fysieke activiteit de sterfte met tot wel 30 procent kan verlagen, maar wees tegelijkertijd op het gebrek aan scholing bij artsen op het gebied van beweegadvies. Zijn oproep was helder: zorg en beweegprofessionals moeten samen optrekken richting hetzelfde doel.

Praktijkvoorbeelden uit de sector toonden aan dat deze integratie haalbaar is. Innovaties zoals wearables, gestructureerde trainingsconcepten en community-based programma’s laten zien hoe gepersonaliseerde en laagdrempelige preventie eruit kan zien. Initiatieven zoals de Ierse Healthy Clubs Initiative bewezen bovendien dat lokale betrokkenheid een krachtige motor is voor gedragsverandering.

De gezamenlijke conclusie van de Summit was eenduidig: als Europa de gezondheidsuitdagingen van de toekomst serieus wil aanpakken, moet preventie centraal komen te staan in beleid. Dat vraagt om politieke durf, structurele samenwerking, inclusieve beweegomgevingen en blijvende investeringen in evidence-based oplossingen.

EuropeActive CEO Kai Troll vatte het mooi samen: “Bewegen is een van de krachtigste preventieve instrumenten die we hebben. De Summit laat zien dat er momentum is om samen te bouwen aan een actiever en gezonder Europa.”

John van Heel

EFAA opleidingen en Leefstijlclub