12-05-2024

Preventie van laaggradige ontsteking

Laaggradige ontsteking is een langdurige, chronische vorm van ontsteking in het lichaam die zich op een lager niveau voordoet dan een acute, heftige ontsteking zoals je die ziet bij bijvoorbeeld een verwonding of infectie. Deze vorm van ontsteking kan bijdragen aan de ontwikkeling van veel chronische ziekten, zoals hartziekten, diabetes en bepaalde kankersoorten. Dit komt doordat het voortdurende ontstekingsproces subtiele schade aan weefsels en organen veroorzaakt, wat kan leiden tot verschillende gezondheidsproblemen.

Hier zijn een paar redenen waarom dit proces zoveel impact heeft:

  1. Cellulaire schade: Laaggradige ontsteking veroorzaakt een constante, laag-niveau productie van ontstekingsmoleculen zoals cytokinen. Deze moleculen kunnen schade toebrengen aan cellen en weefsels door het bevorderen van oxidatieve stress en het beschadigen van belangrijke cellulaire componenten zoals DNA.
  2. Verstoring van metabole functies: Ontstekingsmoleculen kunnen ook interfereren met normale metabole processen. Bijvoorbeeld, bij diabetes type 2 kan laaggradige ontsteking insulineresistentie bevorderen, waarbij de lichaamscellen minder gevoelig worden voor de effecten van insuline, wat leidt tot hogere bloedsuikerspiegels en uiteindelijk tot de ziekte.
  3. Aantasting van de bloedvaten: In het geval van hartziekten, kan de constante ontsteking bijdragen aan de vorming van plaques in de bloedvaten. Deze plaques kunnen de bloedvaten vernauwen en verharden, wat de bloedstroom belemmert en uiteindelijk kan leiden tot een hartaanval of beroerte.
  4. Verstoring van normale hormoonfuncties: Ontstekingsmoleculen kunnen ook invloed hebben op de regulering van hormonen. Bijvoorbeeld, bij obesitas kan laaggradige ontsteking gepaard gaan met verstoringen in de hormonen die betrokken zijn bij honger en verzadiging, wat leidt tot overeten en verdere gewichtstoename.

De relatie tussen laaggradige ontsteking en deze chronische aandoeningen onderstreept het belang van een gezonde levensstijl, die ontsteking kan verminderen en daarmee het risico op deze ziekten kan verlagen.

Het lastige aan laaggradige ontsteking is dat het vaak niet direct duidelijke symptomen heeft, waardoor het moeilijk te herkennen is zonder specifieke medische tests. Het wordt meestal geassocieerd met factoren als overgewicht, een ongezond dieet, gebrek aan beweging en stress.

Meten van laaggradige ontsteking

Het meten van laaggradige ontsteking in het lichaam kan best complex zijn, omdat het subtiele en aanhoudende ontstekingsprocessen betreft die niet altijd duidelijk zichtbaar zijn door standaardtesten. Toch zijn er een paar methoden die vaak gebruikt worden om aanwijzingen van laaggradige ontsteking te detecteren:

  • C-reactief proteïne (CRP): Dit is een bloedtest die kan helpen om ontstekingsactiviteit in het lichaam te detecteren. Een verhoogd CRP-niveau kan wijzen op ontsteking, inclusief laaggradige ontsteking.
  • ESR (bezinkingssnelheid van erytrocyten): Deze test meet hoe snel rode bloedcellen in een testbuisje naar de bodem zakken. Een hogere snelheid kan duiden op ontsteking.
  • Bloedonderzoek naar bepaalde cytokinen: Cytokinen zijn ontstekingsbevorderende stoffen die door je lichaam worden afgegeven als reactie op ontstekingsprocessen. Specifieke tests kunnen niveaus van bepaalde cytokinen zoals TNF-alpha en interleukines meten.
  • Fibrinogeen test: Dit is een eiwit dat betrokken is bij bloedstolling en kan verhoogd zijn bij ontsteking.
  • Biochemische markers zoals glycerol en ferritine: Deze kunnen ook geassocieerd zijn met ontstekingsprocessen.

Symptomen van laaggradige ontsteking

Laaggradige ontsteking is vaak sluimerend en kan zonder duidelijke, acute symptomen optreden, wat het lastig maakt om te herkennen. Echter, er zijn een aantal subtiele tekenen en algemene symptomen die kunnen wijzen op de aanwezigheid van laaggradige ontsteking.

Hier zijn een paar voorbeelden:

  • Vermoeidheid: Voortdurende, onverklaarbare vermoeidheid die niet verbetert met rust kan een teken zijn van laaggradige ontsteking.
  • Chronische vermoeidheid of malaise: Dit gaat een stap verder dan algemene vermoeidheid en omvat een aanhoudend gevoel van uitputting dat niet verholpen wordt door rust.
  • Lichte koorts: Regelmatig een licht verhoogde lichaamstemperatuur kan ook wijzen op een onderliggende ontsteking.
  • Pijn in het lichaam: Diffuse lichaamspijn, spierpijn of gewrichtspijn zonder duidelijke oorzaak kan geassocieerd zijn met ontstekingsprocessen.
  • Stemmingswisselingen: Ontstekingen kunnen ook invloed hebben op neurotransmitters, wat kan leiden tot stemmingswisselingen of symptomen van depressie.
  • Maag-darmklachten: Chronische maag-darmproblemen zoals gas, diarree, constipatie of een opgeblazen gevoel kunnen ook tekenen zijn van ontsteking.
  • Gewichtstoename of -verlies: Onverklaarbare gewichtsveranderingen kunnen soms gerelateerd zijn aan ontstekingsprocessen in het lichaam.
  • Huidproblemen: Huidaandoeningen zoals eczeem, psoriasis of roodheid kunnen ontstekingsreacties van het lichaam weerspiegelen.
  • Slaapproblemen: Moeilijkheden met slapen of een verstoorde slaap kunnen soms verband houden met ontsteking.
  • Gevoeligheid voor infecties: Als het immuunsysteem voortdurend actief is vanwege laaggradige ontsteking, kan het minder efficiënt zijn in het afweren van nieuwe infecties.
  • Cognitieve verstoringen: Moeilijkheden met concentratie of een 'mistig' gevoel in het hoofd kunnen ook gerelateerd zijn aan ontstekingsprocessen in het lichaam.

Verminderen van laaggradige ontsteking

Leefstijl en preventie spelen een cruciale rol in het beheersen van laaggradige ontsteking, omdat veel van de oorzaken van deze subtiele, maar schadelijke vorm van ontsteking direct verbonden zijn met dagelijkse gewoonten en keuzes. Hier zijn enkele redenen waarom een gezonde leefstijl en preventieve maatregelen zo belangrijk zijn:

  • Voeding: Een voedingspatroon rijk aan bewerkte voedingsmiddelen, suikers en verzadigde vetten kan ontstekingsprocessen in het lichaam versterken. Een gezonde voeding die rijk is aan groenten, fruit, volkorenproducten, magere eiwitten en gezonde vetten kan helpen ontstekingen te verminderen en te beheersen.
  • Lichamelijke activiteit: Regelmatige lichaamsbeweging helpt niet alleen bij het beheersen van het lichaamsgewicht en het verbeteren van de cardiovasculaire gezondheid, maar het kan ook ontstekingsremmende effecten hebben. Spierversterkende oefeningen stimuleren de productie van anti-inflammatoire stoffen in het lichaam, terwijl ze tegelijkertijd de afgifte van ontstekingsbevorderende chemicaliën verminderen.
  • Rook- en alcoholgebruik: Roken en overmatig alcoholgebruik zijn bekende ontstekingsbevorderende gewoonten. Het verminderen of stoppen van deze gewoonten is essentieel voor het verlagen van ontstekingsniveaus en het verbeteren van de algehele gezondheid.
  • Stressmanagement: Chronische stress kan leiden tot een toename van het hormoon cortisol, wat op zijn beurt kan bijdragen aan een verhoogde ontsteking in het lichaam. Technieken zoals meditatie, mindfulness, adequate slaap en ontspanningsoefeningen zijn effectieve manieren om stress te beheersen en ontstekingsniveaus te verminderen.
  • Slaap: Goede en voldoende slaap is fundamenteel voor het herstel van het lichaam en het in balans houden van immuun functies. Onvoldoende of verstoorde slaap kan leiden tot verhoogde ontstekingsniveaus en het verergeren van chronische ontstekingsaandoeningen.

Door aandacht te besteden aan deze leefstijlfactoren, kan je het risico op chronische ziekten verminderen en een hogere kwaliteit van leven behouden.  Het integreren van een evenwichtig voedingspatroon, met name plantaardig, regelmatige lichaamsbeweging en spiertraining, dagelijks stressmanagement oefeningen en voldoende rust zijn niet alleen belangrijk voor het direct bestrijden van ontsteking, maar ook voor het voorkomen van de daarmee samenhangende chronische ziekten.

Door proactief te werken aan deze aspecten van gezond leven, kan je niet alleen de kwaliteit van je leven verbeteren, maar ook potentieel levensbedreigende aandoeningen in de toekomst voorkomen.

Volg ons ook op:

Overige nieuws

Je bent hier:

AANGESLOTEN BIJ


EFAA
Missie & visie

Samen bijdragen aan de stop van de toename van overgewicht.

Stop overgewicht MEER INFO

Nieuwe Gezondheid
Trainers Netwerk

Gratis inspiratie netwerk voor trainers met passie voor het vak

Trainers netwerk MEER INFO

Nieuwe Gezondheid
Lidmaatschappen

Word een leefstijl kenniscentrum van jouw regio!

Nieuwe Gezondheid MEER INFO