Pilates en de overgang!

29-12-2025

Een effectieve, lichaamsgerichte ondersteuning

De overgang is voor veel vrouwen een periode van verandering, zowel fysiek als mentaal. Wisselende hormoonspiegels kunnen leiden tot klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen en een verminderd gevoel van vitaliteit. Steeds meer onderzoek laat zien dat Pilates, inclusief Reformer-training, een waardevolle rol kan spelen in het ondersteunen van vrouwen tijdens deze levensfase, op een veilige, lichaamsgerichte manier, zonder medicatie.

De overgang (perimenopauze en postmenopauze) gaat gepaard met wisselende hormoonspiegels en een reeks fysieke en psychosociale klachten, waaronder vermoeidheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen, verminderd fysiek functioneren en een afname van de algehele kwaliteit van leven. Pilates kan in deze fase een positieve ondersteuning bieden door zowel fysieke als mentale aspecten van gezondheid aan te spreken.

1. Vermindering van menopauzale symptomen en verbetering van welzijn

Pilates-interventies blijken een duidelijke impact te hebben op de ervaring van overgangsklachten. In studies waarin vrouwen gedurende meerdere weken regelmatig Pilates beoefenden, werd een vermindering gezien van klachten zoals vermoeidheid, gewrichtspijn en opvliegers. Daarnaast nam de ervaren kwaliteit van leven toe. Systematisch onderzoek laat zien dat Pilatesprogramma’s, variërend van kortdurende tot langdurigere trajecten, bijdragen aan verbeteringen in de gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven bij postmenopauzale vrouwen. De grootste verbeteringen worden gezien bij regelmatige en langdurige training.

2. Fysieke voordelen: kracht, flexibiliteit, balans en uithoudingsvermogen

Bij postmenopauzale vrouwen leidde een Pilatesprogramma niet alleen tot een afname van overgangsklachten, maar ook tot verbeteringen in kracht en flexibiliteit van de wervelkolom. Dit ondersteunt functioneel bewegen en draagt bij aan het behoud van zelfstandigheid op latere leeftijd.

Onderzoek naar Reformer Pilates bij vrouwen tussen 30 en 60 jaar laat zien dat regelmatige training spierkracht en uithoudingsvermogen vergroot en psychologische stress, zoals gevoelens van angst en somberheid, kan verminderen. Juist deze factoren spelen vaak een grotere rol rond de (peri)menopauze.

3. Mentale gezondheid, slaap en energieniveau

Mentale klachten zoals angst, vermoeidheid en slaapstoornissen komen vaak voor tijdens en na de overgang. Pilatesprogramma’s van meerdere weken blijken de slaapkwaliteit te verbeteren en klachten van angst, somberheid en vermoeidheid te verminderen, met een positief effect op het psychisch functioneren en de algehele kwaliteit van leven. Ook wordt gezien dat Pilates kan bijdragen aan het verminderen van zowel fysieke als mentale vermoeidheid bij postmenopauzale vrouwen, wat het energieniveau en het dagelijks functioneren ondersteunt.

4. Mentaal-fysieke integratie: stressreductie en lichaamsbewustzijn

Pilates is een mind-body discipline waarin ademhaling, gecontroleerde beweging en gerichte focus samenkomen. Deze benadering kan stress verminderen, het lichaamsbewustzijn vergroten en het gevoel van regie over de eigen gezondheid versterken, een waardevol aspect tijdens hormonale veranderingen.

Conclusie

De overgang vraagt om aandacht, begrip en een benadering die verder kijkt dan het verminderen van losse symptomen. Pilates sluit hier op natuurlijke wijze bij aan door het lichaam te versterken, het lichaamsbewustzijn te vergroten en ruimte te bieden voor herstel en balans. Daarmee vormt Pilates niet alleen een fysieke trainingsmethode, maar ook een waardevol ondersteunend instrument in deze levensfase.

• Pilates-training, inclusief Reformer, kan menopauzale symptomen verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren.
• Het draagt bij aan verbeteringen in kracht, flexibiliteit, houding en uithoudingsvermogen.
• Positieve effecten worden gezien op mentale gezondheid, slaap en energieniveau.
• Pilates biedt een veilig, laag-impact en breed toepasbaar trainingsmodel dat kan worden geïntegreerd in programma’s voor vrouwen in de overgang.

Voor fitness- en Pilatesprofessionals biedt dit waardevolle aanknopingspunten om vrouwen in de overgang op een veilige, effectieve en onderbouwde manier te begeleiden. Door Pilates, en waar passend Reformer-training, bewust in te zetten, kan een trainingsprogramma bijdragen aan zowel fysieke als mentale veerkracht in deze levensfase.

HELGA SYLVESTER I MASTER INSTRUCTOR

Bronnen

• de Almeida, P. P. (2024). Effects of Pilates exercises on health-related quality of life in postmenopausal women, PubMed.  
• Lee, H. (2016). Effects of 8-week Pilates exercise program on menopausal symptoms and lumbar strength and flexibility, PMC.  
• Chirag Patel, K. (2024). Effects of Pilates exercise on quality of life and menopausal symptoms, International Journal of Science and Research Archive.  
• Mohamed, D. (2023). Effect of Pilates exercise on fatigue in post-menopausal women, BFPT SpringerOpen.  
• Gökalp, Ö., & Kirmizigil, B. (2025). Effects of Reformer Pilates on body composition, strength and psychosomatic factors, Scientific Reports.  
• Additional clinical studies and observational trials referenced in multiple sources.  

Meer informatie over de Pilates opleidingen:

https://www.efaa.nl/groepstraining-opleidingen/reformer-pilates-instructor-1

https://www.efaa.nl/groepstraining-opleidingen/reformer-pilates-instructor-2

https://www.efaa.nl/groepstraining-opleidingen/pilates-mat-intensive